Evcilhayvanı ile birlikte oyunlar oynayan ve koşan çocuğun fiziksel gelişimi de olumlu anlamda etkilenir. Kedi ya da köpek besleyen bir çocuk, sevimli dostuyla birlikte koşar, zıplar, yuvarlanır ve kas gelişiminde ihtiyacı olan tüm egzersizleri yapmış olur. Bu şekilde sosyal hayata da erkenden adapte olur.
Çocuğun Gelişiminde Arkadaşın Önemi. Bence sosyal çevrenin etkileri, çocuklar büyüdükçe kendini daha çok göstermeye başlıyor. Anne veya bakım verenden ayrışmanın en belirgin olduğu anaokulu ve ilkokul yılları, sosyal çevrenin de çocuk üzerinde etkisini iyiden iyiye hissettirdiği bir dönem. “Çevrenizdeki en yakın 5 insanın ortalaması kadarsınız” lafına
by ozden. Çocuk Gelişiminde Ailenin Etkisi, Çocuğun Gelişiminde Aile mi Çevre mi Etkilidir Münazara. Çocuk gelişiminde ailenin mi yoksa çevrenin mi daha fazla etkili olduğu her zaman tartışılan bir konu olmuştur. Şüphesiz ki bir çocuğun gelişimin de her ikisinin de etkisi vardır ancak bana göre çocuk gelişiminde ailenin
Özellikle okul öncesi dönemde çocukların vurmalı çalgılara yönelmesinin önemi büyüktür. Bunun nedeni hem çocukların keyif alması hem de onların ilgisini çekmesi olabilir. Davul, tef, trampet, darbuka gibi vurmalı çalgılar çocuğun ritim duygusunu da destekleyen müzik aletleridir. 3. GİTAR.
Danışman EROL BULUT. Özet: Eğitim sistemimizin tarihsel gelişimine baktığımızda, otistik çocukların eğitimlerinde resim-iş eğitiminin gelişimlerine etkileri konusunda yapılan çalışmalar çok sınırlı sayıda kalmaktadır. Bu çalışma öncelikli olarak otistik bir çocuğun gelişiminde resim-iş eğitiminin etkilerini
EOqw. Yaşadığımız çevrenin temizliğinden öncelikli olarak biz sorumluyuz. Güzel bir çevrede yaşamak insan sağlığının yanı sıra geleceğini korumaktadır. Gün içinde geçtiğimiz yolların temizliği, düzenli olması ruhsal olarakta kendimizi iyi hissettirir. İyi bir yerde yaşamak herkesin isteği olmasına rağmen kulak asmayan insanlara sesimizi duyurmak için çevre temizliği ile ilgili sloganları kullanacağız. Temiz çevre için sloganlar; Temiz çevre ile sağlıklı yaşa. Temiz çevre sağlıklı yaşamı getirir. Atıklardan arınmış çevre sağlıklı gelecektir. Temiz çevre ile daha kaliteli yaşam. Temiz bırak, temiz bul. Evine çöp atmıyorsan çevrene de çöp atma. Çevre kirliliği hastalık ve huzursuzluk getirir. Toprağını temiz tut sana baksın. Çevreyi hor görürsen geleceğini zor görürsün. Çevre dostu olan insan dostudur. Temizlik erdem işidir çevrene sahip çıkmalı. Hasta olmak istemiyorsan çevreni temiz tut. Çevre için el ele vermeli. Çevre dostu insan canlı dostudur. Temiz çevre temiz kent. Çevremi koru zarar verme. Temiz çevre temiz hayattır. Sağlıklı nesil için temiz çevreye evet! Başa dön tuşu
Çocuk eğitiminde çevrenin etkisi nedir, çocuğu nasıl etkiler?İnsanın diğer varlıklardan farklı olarak, yaşamını kendi ayakları üzerinde, kimsenin yardımı olmaksızın sürdürebilmesi için uzun bir zaman geçmesi gerekir. İnsan doğum sonrası bebeklik, çocukluk, gençlik ve yetişkinlik dönemlerinden dönemine ulaşıncaya kadar en azından 15-20 senelik bir sürenin geçmesi gerekir. Dolayısıyla insan 15-20 yıllık bir sürenin sonunda kendi ayakları üzerinde durma becerisini kazanabilir. Bu zamana kadar çevresindekilerin yardım, destek ve bakımına muhtaçtır. Oysa hayvanlara bakıldığında bazen doğar doğmaz veya bazen kısa bir süre sonra kendi ayakları üzerinde durur, kimseye muhtaç olmaksızın yaşamını sürdürür ve birkaç yıl içinde de yetişkin bir duruma gelişiminde çevrenin etkisini daha önemli görüp ailenin etkisini önemsiz, güçsüz, yetersiz görenler var. Ancak tarih boyunca azınlıkların çoğunluklar içinde yok olup gitmemesi bu düşünceyi doğrulamıyor. Binlerce yıl boyunca dünyanın her tarafına yayılmış Yahudiler devletleri, üzerinde yaşayacakları ülke toprakları olmaksızın içinde bulundukları her toplumda benliklerini, vaat edilmiş topraklara olan özlemlerini hiç kaybetmediler. Benzer şekilde Osmanlı Devleti içinde azınlık durumunda yaşayan topluluklar da yine benliklerini yüzlerce yıl boyunca kaybetmediler. Günümüzde Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinde yaşayan, ev-bark, çoluk çocuk sahibi olan soydaşlarımız yine benliklerini korumaya devam ediyorlar. Belki siyasal, sosyal, kültürel olarak farklı özelliklere sahip küçük grupların durumunu istisna olarak niteleyenler olabilir. Ancak bir arada yaşanılan çevrede ailelerin grupların bilinçli davranışlarıyla çevresel faktörleri etkisiz kılabileceklerine önemli bir ne durumda olursa olsun aileler çocuklarını çevrenin etkisinden koruyup kendi öz değerlerini çocuklarına benimsetebiliyorlar. Çevrenin etkisine kapatabiliyorlar. Bu durum çevrenin etkisinin mutlak olmadığını gösteriyor. Ancak burada çevrenin etkisine karşı bilinçli bir aile yapısının varlığı zorunlu bir şart olmaktadır. Ailenin evde, kendi yaşantı şeklini, düşünce tarzını, hayata bakış açısını bilinçli olarak çocuklara aktarabilmesi gerekiyor. Aile çocuğun bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal her yönüyle yakından ilgilenmesi, davranışlarını, konuşmalarını, dünyaya bakışını adeta taş işçiliği gibi işlemelidir. Doğduğu andan itibaren konuşmaları, davranışları ve bakış açısıyla örnek olmalıdır. Aile bu bilinçle hareket ederse çocuk içinde doğup büyüdüğü, geliştiği grubun etkisinde kalır. Belirli bir yaşa gelence de yine benzer anlayıştaki ailelerde yetişmiş yaşıt çocukların bulunduğu oyun gruplarında bulunursa çocuk ailenin belirlediği şeklin dışına kolayca çıkmaz. Ancak ailedeki her bireyin bu anlamda ortak bir bilince ve duyarlılığa sahip olması bir ferdi olan çocuğun zihinsel, sosyal, duygusal ve daha diğer bir çok yönden şekillendirilmesini katı, şekilci, yaratıcılığı öldüren, bireyin kendi öz yaşamını yaşamasının önünde engel olarak görenler olabilir. Ancak toplumun maddi ve manevi her tür mirasını nitelemede kullanılan kültür toplumların devamlılığı için çok önemlidir. Geleceğini garanti altına almak isteyen hiçbir toplum, düşünce yapısı, hayat tarzı kendi öz değerlerini yeni yetişenlere aktarmaktan uzak kalamaz. Çocuğu dünyaya getiren ailenin hukuksal, sosyal, siyasal her tür değer ölçüsüne göre çocuk üzerinde hak sahibi olduğunu kabul eder. Bireyin hayata geldiği andan itibaren uzun bir gelişim sürecine ihtiyaç duyar. Bu süreç içinde zihinsel, duygusal, bedensel, sosyal, psikolojik yönlerden yeterince olgunlaşması gerekir. Bu olgunlaşma sürecinde çocuğun kendi haline bırakılması eğitsel, anatomik ve sosyal gerçeklere de uymaz. Bu nedenle ailelerin çocuklarını istedikleri gibi yönlendirme, bilinçlendirme, büyütme haklarının olduğunu söylemek, kabul etmek gayet doğal bir eğer çocuğun yetişme sürecine etkin bir şekilde katılmazlarsa ortaya çıkacak kişisel, duygusal, sosyal boşluk çevre tarafından doldurulacaktır. Böylesi aile ortamlarında yetişen çocukların çevrenin her tür etkisine açık olması normal karşılanmalıdır. Zira doğa boşluk kabul etmez. Hangi alanda bir boşluk varsa orası bir başka benzer özellikle anında ve mutlaka doldurulur. Çocuk donmamış beton gibidir, üzerine ne düşerse izi kalır; Çocukların nasihatten çok, iyi örneklere ihtiyacı vardır türü sözler çocuk eğitiminin özellikle aile ortamındaki yaşayış sürecinden itibaren ne derece önemli olduğunu gösterir. Toplum ancak bilinçli anne ve babaların yetiştireceği çocuklarla değişime, dönüşüme uğrayabilir.
İnsanlar, yaşamları boyunca sürekli olarak çevreden fayda sağlarlar. Hiçbir insan çevre olmadan yaşamına devam edememektedir. İnsanların çok sayıda karşılaması gereken ihtiyaçları çevre sayesinde elde edilmektedir. Fakat çevreye en çok zarar veren canlılar da, yine insanlar olarak bilinmektedir. Çevrenin korunması ve geliştirilmesi her canlı için çok önemlidir. Bu nedenle tüm insanların çevreye karşı duyarlı olması ve ona göre hareket etmesi gerekmektedir. Bizler de bu konu ile ilgili derlemiş olduğumuz bu yazıda, sizlere çevre duyarlılığı ile ilgili sloganlar kısaca bilgi vereceğiz. Çevre Duyarlılığı İle İlgili Sloganlar Çevreyi kirletme, geleceğini yok etme! Çevreye karşı duyarlı ol ki, uzun ömür yaşayabilesin! Çevreyi sevmeyen, kendini sevemez. Çevreye duyarlılık, sağlığa duyarlılıktır!
Kidokit’i Keşfet Uzman Ekibimiz Kid-Okular İletişim Haziran 17, 2019 Funda Güngör Akpınar Önemli Noktalar Hamilelik süresince, bebek, gelişimi için her türlü desteği anne rahmindeyken alır ve bu sayede rahim, çocuğun ilk hazırlanmış çevresini oluşturmaktadır. Çocuğunuz dünyaya geldiğinde ise, onun ihtiyaçlarına göre doğrudan tasarlanmış bir ortam yoktur. Hazırlanmış çevrenin amacı, gelişim ödevlerini başarıyla tamamlayabilmeleri ve kendi potansiyellerini artırabilmeleri için çocuklara güvenli ve mutlu bir yer sağlamaktır. Çevre, güvenli ve tehlikelerden uzak olmalıdır ve her şey gerçek ve özgün olmalı; suni ve ucuz taklitlerden kaçınılmalıdır. Çocuk, özgürce hareket etmesi için yeterli alana sahip olmalı ve çevrede çalışırken özgürce hareket edebilmelidir. Dr. Maria Montessori, hazırlanmış çevreyi, çevrenin yaşamla ilgili her şeyi dikkate alan “Yaşama Yardım” yoluyla çocukları eğitmenin bir yöntemi olarak tanımlamaktadır. Hamilelik süresince, bebek, gelişimi için her türlü desteği anne rahmindeyken alır. Bu açıdan rahim, çocuğun ilk hazırlanmış çevresini oluşturmaktadır. Çocuğunuz dünyaya geldiğinde ise, onun ihtiyaçlarına göre doğrudan tasarlanmış bir ortam yoktur. Ancak çocuklarınızın potensiyellerine ulaşabilmesi ve hassas dönemlerin büyük bir kısmını tamamlayabilmesi adına, hem insanlar hem de çeşitli araçlar içeren ve organize bir şekilde gelişimini destekleyen bir çevre çok ciddi önem arz etmektedir. Hazırlanmış çevrenin amacı, gelişim ödevlerini başarıyla tamamlayabilmeleri ve kendi potansiyellerini artırabilmeleri için çocuklara güvenli ve mutlu bir yer sağlamaktır. Çocuklarınızın yaşam alanları, yaşamlarını kolaylaştıracak şekilde hazırlanmalıdır. Hazır çevre, çocuğun kendine özgü kişiliğini, gelişim aşamalarını ve çocuğun içinde bulunduğu hayat şartlarını dikkate almalıdır. Dr. Maria Montessori 1935’de yayınlanan Manuale di Pedagogia Scientifica’da “Çevrenin ve çevredeki nesnelerin hazırlanması, çocuğun kendi doğal eğilimlerine göre hareket etmekten özgür kalmasını sağlayan daha derin bir dönüşümün ilk dış eylemidir.” diyerek hazır çevrenin önemini vurgulamıştır. Montessori’ye göre çevre çocuğa şunları sağlamalıdır Hareket özgürlüğü, Estetik ve yurttaşlık duygusu, Kendisine psikolojik güvenlik, sevgi, kabul, saygı ve güven, Yaşlandığında, çevreye özen gösterme olasılığı, böylece bir aidiyet duygusu ve kişisel değer, Bir aile ve toplumda yaşama olasılığı. Çevrenin başlıca özellikleri şöyle olmalıdır Güzel Doğal Saygılı Dikkatli Gereksiz nesnelerden arınmış Temiz Uyumlu Temiz hava ile iyi havalandırılmış Gereksiz ve yorucu renklerden ve seslerden uzak Çocuğun yaş dönemi ve gelişim özelliklerine göre tasarlanmış Gelin şimdi çocuklarınızın gelişimlerini destekleyecek çevreyi onlar için nasıl hazır hale getirebileceğinize dair bazı ipuçlarını inceleyelim Çocuğunuzun çevresindeki materyaller ve oyuncaklar, çocuğun kendini koruma ve bağımsızlığı için gayret göstermesine imkan tanıyacak şekilde, yaşına göre fiziki ve psikolojik uygunlukta olmalıdır. Çocuklara oyuncaklar alınır ve sunulurken zorluk derecesine göre, bir diğer ifade ile basit ve karmaşık olmaları itibarıyla sıralanmalıdır. Böylelikle, her bir materyal bir sonraki materyal için bir temel oluşturacak ve çocuğu daha karmaşık kompleks becerilere hazırlayacaktır. Çevre, çocuğun kendi kendine gelişimi için uğraşmasına imkan tanımalıdır. Çevre, güvenli ve tehlikelerden uzak olmalıdır. Mobilyalar ve diğer nesneler, çocuğa geniş özgürlük alanı sağlayacak şekilde çocuğun boyutlarına göre belirlenmelidir. Çevredeki bütün nesneler, düzen ve estetik duygu gelişiminin sağlayacak şekilde güzel ve neşelendirici olmalıdır. Ayrıca çevre huzur vermelidir. Her şey gerçek ve özgün olmalı; suni ve ucuz taklitlerden kaçınılmalıdır. Özgün materyaller daha çekici, çevre için daha iyidir. Ayrıca, yanlış kullanılma ihtimali için hata kontrol mekanizmasına sahiptir. Özellikle bebekleriniz küçükken herşeyi ağızlarına alırlar ve dokunarak tanımaya çalışırlar. Dolayısı ile bu dönemlerde çevrelerindeki materyallerin sağlıklı olması ve toksin içermemesi önemlidir. Sınırlar çevre aracılığı ile oluşturulmalıdır. Serbest çevre, sadece, çocuk söz konusu sınırlar içinde özgür ise faydalı olabilmektedir. Sınırlar oluştururken, saygı ve diğer insanları umursama önemlidir. Ayrıca, sınırlar düzen ve disiplini hatırlatır. Çocuklarınız, mesela, ayakkabılarını, kıyafetlerini ve hatta kullanılmış kağıtları nereye koyacağını bilmelidir. Düzen, çocuğun bağımsız bir şekilde büyümesine yardımcı olacaktır. Çocuklarınız şunlara sahip olduğu bir çevrede büyümelidir Saygı hissi, güvenlik, kabul görme ve güven. Yetişkin, aşırı korumadan ve gereksiz müdahalelerden kaçınarak gerekli yönlendirme ve korumayı sağlamalıdır. Güven oluşumu çok önemlidir ve her ilişkinin temelini oluşturmaktadır. Bize ihtiyaç duyduğunda çocuğa cevap vermemiz gerekmektedir. Yetişkin çocuğa değer vermeli ve çocuğun kendisini de değerli hissetmesi için tüm dikkatini ona vererek onu dinlediğini göstermelidir. Hareket özgürlüğü. Çocuk, özgürce hareket etmesi için yeterli alana sahip olmalı ve çevrede çalışırken özgürce hareket edebilmelidir. Çocuğun gerçek hayata ve gerçek bir faaliyete ihtiyacı bulunmaktadır, fantezi dünyasına ihtiyacı yoktur. Yetişkin, daima çocukla göz teması kurmalıdır ve ayrıca iyi bir rol model olmalıdır. Hazırlanmış çevre, sadece yer ve ekipmanla değil, aynı zamanda sosyal ilişkilerin yürütülmesiyle de ilgilidir. Yetişkin, huzurlu bir ortam yaratmalıdır. Eğer yetişkin stresli ise, çocuk da bu stresi yaşar ve işler daha kötüye gider. Özellikle 2 yaşından sonra kırılabilir materyaller kullanılmaya başlanabilir. Elbette çok kolay kırılacak ve riski yüksek materyaller değil ancak örneğin yemeğini yerken ve zaten siz de yanındayken artık kalınca cam bir bardak kullanması çocuğumuzu farklı alanlara alıştırır. Kıralabilirlik, doğal bir hata kontrol mekanizması içerir ve dilsiz bir güven mesajı iletir. Ayrıca kırılabilirlik, kendini kontrolün önemini ve hassas hareketin değerini öğretir. Çocuk, kendini kontrol etmeyi öğrenir ve kırılabilir şeylere karşı dikkatli olur. Çocuğunuza güvenmeniz ve kendi güvenini oluşturmasına imkan tanımamız önemlidir. Hazırlanmış çevre, gelişim aşamalarına göre değişmelidir. Anne rahminden emzirmeye, bebeklikten emeklemeye ve yeni yeni yürümeye ve ilköğretimden ergenlik çağına kadar hazırlanmış çevre çocuğun değişen ihtiyaçlarına göre değişim göstermelidir. Hazır çevrenin ne olduğu hakkında sanırım artık daha fazla fikriniz var! Çocuklarınız için çevreyi doğru hazırlar ve gereksiz müdahalelerden kaçınırsanız; bu çevreden beslenerek kendi potansiyellerine ulaşma yolunda hızlı adımlarla ilerlemelerine fırsat tanımış olursunuz. “Bebek/çocuk dostu bir çevre yaratmanın ipuçları” için tıklayınız. “Banyoları çocuk dostu yapmak” konusunda ipuçları için tıklayınız. “Çocuk dostu mutfaklar” konusunda ipuçları için tıklayınız. “Oturma odalarını çocuk dostu yapmak” konusunda ipuçları için tıklayınız. Yazan ve Derleyen Funda Güngör Akpınar, Montessori Eğitmeni, Association Montessori Internationale Özel Mutlu Panda Montessori Anaokulu Kurucusu Çocuk Gelişim Uzmanınız Kidokit İlginizi çekebilecek diğer İçerikler Duyusal askı yapımı Basit bir giysi askısından bebeğiniz için harika bir duyusal oyuncak yapmaya ne dersiniz? Bebekler doğduklarından itibaren farklı dokular ile ne kadar sık iletişim halinde olurlarsa 0-3 yaş döneminde okunacak hikayeler 0-3 yaş döneminde okuyacağınız hikayeler için Resimli kitap örneklerini Seçilmiş olan kitapların özellikle salyaya dayanaklı ve kalın sayfalı olmasında fayda var. Bebek ağzına aldığı taktirde, Aşı uygulamaları Önemli Noktalar Çocuklarınızın aşılanmaları maliyet/yararlılık oranı en düşük yani en “cost-effective” çocuk sağlığı uygulamasıdır. Aşılamanın en önemli amaç çocukları ölümcül olabilecek hastalıklara karşı korumaktır, toplumun 14. Hafta Hamilelik BU HAFTA SİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER İkinci trimester ikinci üç aylık dönem hamilelik döneminizde en çok rahat edeceğiniz dönemdir. Gebeliğin erken dönemlerinde ortaya çıkan şikayetlerin önemli 29. Hafta Hamilelik BU HAFTA SİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER Gebelik haftanız ilerledikçe daha önce hiç yaşamadığınız sorunlarla karşılaşabilirsiniz. El parmaklarınızdaki ödem bu haftalardan itibaren ellerinizi yumruk yapmanızı zorlaştırabilir ve Hoş geldin 3 yaş 0-6 yaş, çocukların birçok gelişim özelliğini en hızlı şekilde yaşadıkları ve öğrenme seviyelerinin en yüksek olduğu dönemdir. Ancak 0-6 yaş da kendi içerisinde genelde ikiye Ek besinlere geçiş Önemli Noktalar Anne sütü ile beslenen bebeklere 6. ayda ek besinlere başlanır. Anne sütünün tadı annenin yediklerine göre değişir. Bu nedenle anne sütü ile beslenen 21. Hafta Hamilelik BU HAFTA SİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER Bebek hareketleriniz başladı ve bu haftadan itibaren bebeğinizin oynama sıklığı ve hareketlerin hissedilebilirliği artacak. Bu süreçte siz zaman zaman bebeğinizin Uyku düzeni Önemli Noktalar Yeterli uyku, büyüme hormonlarının etkin çalışmasını sağlar. Yeterli uyku ile birlikte bebeğimiz dinlenir, vücudunun kendini yenilemesine olanak verir, hafızası güçlenir, konsantre olması kolaylaşır. Gebelikte kilo alımı Önemli Noktalar • Ön planda olan alınan kilonun miktarı değil, bebeğin gelişimi, anne adayının tansiyonunun normal sınırlarda seyretmesi ve idrarda albumin çıkışı olmamasıdır. • Anne
Çocuk gelişiminde aile mi çevre mi etkilidir? Çocuk yetiştirmede ve ailenin çocuğa karşı tutumlarını belirlemede, anne-baba tarafından çocuğun gelişim dönemlerinin özelliklerinin neler olduğunun bilinmesi çok önemlidir. Çocuk erişkinin küçük bir modeli değildir. Çocuğu erişkinden ayıran bir çok özellik vardır. Çocuğun kanıtlanabilir en güçlü tarafı ve üstünlüğü öğrenme güdüsüdür. Çocuk, Montessori`nin “emici zihin” diye adlandırdığı bir yetiye sahip olarak doğar. Kültür, töre, ülkü, duygu, davranış ve inançların “emilip” benimsenmesi, çocuğun doğumuyla altı yaşı arasındaki “emici zihin” döneminde çocuğa ilişkin tutumlarını değerlendirirken, aile içindeki ilişki dinamiğini gözden geçirmek gerekir. Üç çocuk, anne ve babadan oluşan 5 kişilik bir ailede aile içi etkileşiminin kaç çeşit olduğu teke tek ilişkiler formulü ile saptanabilir 5 kişilik bir ailede X=n2-n= 20 çeşit ilişki mevcutdur. Bu, herkesin kendisinden başka 4 kişi ile ilişkiye girdiği anlamına gelir. Bu ilişkiler çift yönlüdür. Gerçekte ilişkiler daha karmaşıktır. Yani; anne, anne olarak çocukları ile ilişkide, anne ve baba işlevleri gereği çocuklarla ilişkide, kızlar ve erkekler birbirleriyle ilişkide gibi değişik ve karma ilişkiler vardır. Gerçekte kuramsal olarak formül şöyle olmalıdır X=1x2x3x4x5=120 çeşit ilişki aile içinde vardır. Beş kişilik aile, 6 kişi olsa, yani bir çocuk daha eklense, ilişki sayısı 120×6=720’e çıkar. Yani aile, ilişkiler yumağı şeklinde gözlemlenir. Olumlu veya olumsuz herkes birbiriyle ilişkidedir. Aile üyelerinden birinin başarısı veya başarsızlığı herkesi etkiler. Aile içindeki çatışmalar kardeşler arası, anne-baba, anne-çocuk veya baba-çocuk çatışması da aile içindeki herbir bireyi etkiler. Ancak çatışmaları önem sırasına koymak gerekirse, anne-baba çatışması ailenin tüm bireylerini diğerlerine oranla çok daha fazla etkilemektedir. Aile için, anne-baba ilişkisi daha temeldir. Başa dön tuşu
çocuğun gelişiminde çevrenin önemi ile ilgili sloganlar